Deelnemers gevraagd voor onderzoek

Korte termijn effecten van luchtverontreiniging op de gezondheid van de luchtwegen van kinderen met chronische luchtwegklachten

Kinderen tussen 7 en 11 jaar oud, met chronische luchtwegklachten wonend in Eindhoven kunnen meedoen. Voorbeelden van deze klachten zijn astma, regelmatig een piepende ademhaling en/of het gebruik van luchtwegmedicijnen (luchtwegverwijders).

Als u belangstelling heeft en u zich wilt aanmelden met uw kind, of als u er eerst met iemand over wilt praten dan kunt u bellen of e-mailen met de onderzoekers. zie contact

Leest u vooral verder op deze pagina voor meer informatie.

ILM

Het onderzoek

Vanaf begin 2017 zal in Eindhoven onderzoek gedaan worden naar de effecten van dagen met hoge buitenluchtverontreiniging op luchtwegklachten, medicijngebruik en longfunctie van kinderen. Het onderzoek richt zich op 7-11 jarige kinderen, die al chronische luchtwegklachten zoals piepende ademhaling of astma hebben.

Wetenschappers van de Universiteiten Twente en Utrecht gaan het onderzoek uitvoeren. Het onderzoek maakt gebruik van het Innovatief Lucht Meetsysteem (ILM), waarmee de luchtkwaliteit in Eindhoven wordt gemeten op een veel fijnere schaal dan in andere steden. Het ILM maakt het mogelijk om de gezondheidseffecten van luchtverontreiniging specifiek voor Eindhoven beter vast te stellen.

Waarom dit onderzoek?

Uit eerdere studies weten we al dat kinderen met chronische luchtwegklachten op dagen met verhoogde luchtverontreiniging meer last van hun luchtwegen hebben. Hoe groot dit effect is en welke stoffen verantwoordelijk zijn voor de gezondheidseffecten is niet goed bekend. Onderzoek in verschillende landen heeft laten zien dat de grootte van het effect niet overal hetzelfde is.

Daarom is het belangrijk om voor Eindhoven vast te stellen hoe groot de gezondheidseffecten zijn en welke stoffen in Eindhoven vooral belangrijk zijn. Het ILM geeft ons beschikbaarheid over nauwkeurige gegevens van de luchtkwaliteit, zodat we beter dan in eerder onderzoek de luchtverontreiniging voor ieder kind kunnen vaststellen.

ILM Eindhoven meetpunten

Wat houdt het nieuwe onderzoek in?

Doel van het onderzoek is bestuderen in welke mate luchtverontreiniging zorgt voor een toename van luchtwegklachten bij kinderen, en welke stoffen in de verontreiniging het sterkste effect hebben. We gaan dat doen door 100 kinderen met chronische luchtwegklachten samen met hun ouders te vragen om dagelijks, voor een periode van 4 maanden, bij te houden hoe het gaat met hun luchtwegen. Met een eenvoudig online dagboekje worden luchtwegklachten zoals piepende ademhaling en extra medicijngebruik nagevraagd.

Gedurende 2 maanden wordt de kinderen gevraagd dagelijks thuis een eenvoudige longfunctiemeting (blaastest) uit te voeren. De gegevens van de meetkastjes het dichtst bij hun huis en hun school worden gebruikt om te weten wat de kwaliteit is van de lucht die zij op een dag hebben ingeademd.

De onderzoekers kunnen op deze manier uitzoeken of een verminderde luchtkwaliteit op een bepaalde dag daarna leidt tot klachten, en zij kunnen ook bestuderen welke component uit de verontreiniging vooral van invloed is.

Innovatief Lucht Meetsysteem (ILM)

Foto: Voorbeeld Meetpunt ILM

In 2013 is in Eindhoven een systeem opgezet om de luchtkwaliteit in de stad te monitoren. Het ILM is opgezet door AiREAS, een uniek samenwerkingsverband tussen burgers, de gemeente Eindhoven, de provincie Noord Brabant en wetenschappelijke instellingen, waaronder IRAS (Universiteit Utrecht) en Universiteit Twente.

Op de website van AiREAS kunt u meer informatie vinden: http://www.aireas.com. Op 35 plekken in de stad wordt de luchtkwaliteit gemeten, een voorbeeld van een meetkastje aan een lantaarnpaal ziet u op de foto hierboven.

Het meetnet meet vooral fijn stof en stikstofdioxide, twee belangrijke luchtverontreinigende stoffen.

Doelgroep

Waarom kinderen?

We voeren deze studie uit bij kinderen van 7-11 jaar oud. De kinderen hebben astma en / of zij hebben regelmatig een piepende ademhaling, en / of zij gebruiken luchtweg medicijnen.

Kinderen zijn gevoeliger voor de effecten van luchtkwaliteit dan volwassenen, doordat in verhouding tot hun lichaamsgewicht hun longvolume groter is, en doordat de longen nog in de groei zijn.

En waarom kinderen met astma of chronische luchtwegklachten?

Kinderen met astma zijn extra gevoelig, een effect van luchtkwaliteit zal bij hen eerder en meer klachten geven. Als u zou willen meedoen wordt u gevraagd om eerst een korte vragenlijst (screenings-vragenlijst) in te vullen over de gezondheid van de luchtwegen, wij kunnen dan bekijken of uw kind een geschikte deelnemer is.

Om ruis door roken te voorkomen kunnen alleen kinderen meedoen waarbij in huis niet gerookt wordt door de bewoners.

Hoe lang duurt het onderzoek?

En hoeveel kinderen doen er mee?

Aan dit onderzoek doen 100 kinderen mee. Elk kind doet gedurende 4 maanden mee.

Kinderen zullen op verschillende momenten starten met hun deelname, zodat het gehele onderzoek verspreid over een periode van ruim 1 jaar loopt. In totaal wordt u voor dit onderzoek 3 maal thuis bezocht, de afspraken worden gepland op een moment dat het u en uw kind goed uitkomt.

Foto 1
Foto 2
Foto 3

Wat zijn mogelijke voor- en nadelen van deelname aan dit onderzoek?

Deelname aan dit onderzoek heeft voor u of uw kind geen (medisch) voordeel. Wel draagt u ermee bij aan een medisch wetenschappelijk onderzoek naar de invloed van luchtverontreiniging op de gezondheid van de longen. Er zijn geen gezondheidsrisico's bij deelname aan dit onderzoek.

Het blazen op de longfunctiemeter wordt over het algemeen door kinderen niet als vervelend ervaren; vaak vinden zij het juist leuk om zo hard mogelijk te blazen. Het blazen van een longfunctie voor iemand die op dat moment benauwd is kan wel een kriebelig gevoel in de keel opleveren of een korte hoestbui. Deze klachten zijn heel snel na het blazen weer over.

Wanneer uw kind aan dit onderzoek meedoet hoeft het geen andere dingen te doen of te laten dan normaal en wanneer hij/zij medicatie gebruikt, voor de longen of anderszins, kan hij/zij die tijdens het onderzoek ook gewoon blijven gebruiken.

Deelname

Wat houdt meedoen praktisch in?

Als uw kind een geschikte deelnemer blijkt te zijn dan maken we de eerste afspraak. We stellen dan vragen (een basisvragenlijst) over de woning, bijv. aanwezigheid van huisdieren, en de gezondheid van het kind.


Foto: invullen dagboekje
Dagboekje

Voor de periode van 4 maanden daarna willen we op dagelijkse basis weten hoe het gaat met de gezondheid van het kind. Ook vragen we na of er extra luchtwegmedicatie is gebruikt.

Wij vragen de ouders en het kind dit bij te houden in een dagboekje dat online kan worden ingevuld op computer, tablet of telefoon, dit kost hooguit enkele minuten per dag.


Blaastest

Daarnaast wordt aan uw kind gevraagd om in die periode van 4 maanden, 2 maanden lang elke dag 's morgens en 's avonds 3 keer op een apparaatje te blazen.

Deze blaastest laat zien hoe hard uw kind op dat moment maximaal kan blazen en hoeveel lucht in 1 seconde kan worden uitgeblazen. De blaaspoging is dus kort en krachtig.

Foto: de blaastest

De zo gemeten longfunctie [piekflowmeting] is een goeie maat voor de gezondheid van de luchtwegen op dat moment. Het uitvoeren van deze blaastesten kost hooguit 2 minuten per dag (1 minuut per moment).

Figuur 1: wat we per huisbezoek doen en hoeveel tijd het kost
Figuur 1

Hier ziet u wat we per huisbezoek doen en hoeveel tijd het ongeveer zal kosten.

De piekflowmetingen zullen óf bij het 1ste óf bij het 2de huisbezoek starten. Dit wordt bij de start van uw deelname aan u kenbaar gemaakt.

De deelnemer wordt bij start en einde van de piekflowmetingen gewogen en gemeten.

Vragen

Is er een vergoeding?

Aan het einde van de periode van 4 maanden deelname ontvangt uw kind als dank voor de moeite een kadobon twv 25 euro.


Wat zijn de voorwaarden voor deelname?

Deelname aan het onderzoek is geheel vrijwillig, u besluit zelf, samen met uw kind, of u wilt meedoen of niet. U of uw kind kunnen op ieder moment met het onderzoek, of onderdelen daarvan, stoppen.


Wat gebeurt er met uw gegevens?

De onderzoeksgegevens en uw persoonsgegevens zullen uiterst zorgvuldig worden gehanteerd met inachtneming van de Wet Bescherming Persoonsgegevens en de privacy regelgeving.

Onderzoeksgegevens worden gecodeerd opgeslagen en verwerkt, en zijn alleen door de onderzoekers terug te leiden naar een persoon. Gegevens worden nooit verstrekt aan derden. Gegevens en materialen worden tot 15 jaar na afronding van het onderzoek bewaard en daarna vernietigd.

Naast de onderzoekers zijn er enkele anderen die de (geanonimiseerde) onderzoeksgegevens kunnen inzien: een controleur (monitor) die door Universiteit Utrecht is aangesteld en de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Zij controleren of het onderzoek volgens alle geldende regels wordt uitgevoerd.

Meer informatie kunt u vinden in deze VWS brochure: "Medisch-wetenschappelijk onderzoek"


Wat gebeurt er met de resultaten?

Over de resultaten van het gehele onderzoek wordt alleen in algemene zin en zonder naamsvermelding gerapporteerd. U kunt op de toestemmingsverklaring aangeven of u belangstelling heeft om deze resultaten te ontvangen. De gegevens van het blazen van de piekflow van uw kind krijgt u na het afsluiten van uw deelname schriftelijk thuisgestuurd.

De gegevens van de piekflowmetingen kunnen voor de huisarts een interessante aanvulling zijn op de gezondheidsgegevens die hij al heeft van uw kind; indien u dat wenst kunt u zelf uw huisarts inlichten over de deelname van uw kind aan dit onderzoek.

Bent u verzekerd wanneer u aan het onderzoek meedoet?

De onderzoekers hebben van de Medisch Ethische Toetsingscommissie van het UMC Utrecht ontheffing gekregen van de verplichting een verzekering voor de deelnemers af te sluiten, omdat de commissie van oordeel is dat het risico op schade door deelname aan dit onderzoek verwaarloosbaar is.


Welke medisch-ethische toetsingscommissie heeft dit onderzoek goedgekeurd?

De toetsingscommissie van het Universitair Medisch Centrum Utrecht heeft dit onderzoek goedgekeurd.

Contact

Heeft u na het lezen van deze informatie nog vragen over het onderzoek dan kunt u contact opnemen met de onderzoeksmedewerkers van de afdeling IRAS bij de Universiteit Utrecht of van de Universiteit Twente:

Universiteit Utrecht:
Marieke Oldenwening
  (Aanmeldingen)
tel.: 06 55 128 006
e-mail: m.oldenwening@uu.nl

en

Gerard Hoek
tel.: 030 253 9498
e-mail: g.hoek@uu.nl
Universiteit Twente:
Vera van Zoest
tel.: 053 489 44 12
e-mail: v.m.vanzoest@utwente.nl

Hoe te handelen bij klachten?

Als u klachten heeft over het onderzoek kunt u contact opnemen met de onderzoekers of met het onafhankelijk meldpunt voor klachten:

tel.: 030 253 9494
e-mail: Klachtenmeldpunt-IRAS@uu.nl

Indien u vragen heeft die u liever niet met de onderzoeksmedewerkers wilt bespreken, dan kunt u contact opnemen met een onafhankelijke arts, hij is niet bij het onderzoek betrokken maar wel deskundig op dit gebied:

Dr. J. M. Rooijackers, longarts,
  Nederlands Kenniscentrum Arbeid en Longaandoeningen (NKAL)
tel.: 06 4540 8864
e-mail: j.rooijackers@nkal.nl